‘Kan iedereen die zichzelf creatief vindt, zijn hand opsteken?’ vraagt een van de workshopleiders aan de ongeveer tachtig deelnemers die op 8 oktober zijn samengekomen. Slechts een handjevol vingers gaat aarzelend de lucht in. ‘Ik denk dat jullie jezelf tekortdoen’, reageert de workshopleider. ‘Volgens mij zijn jullie allemaal creatief. Maar laten we beginnen om jullie creativiteit eerst aan te wakkeren.’ Daarvoor krijgen de deelnemers verschillende opdrachten. Ook wordt direct de belangrijkste spelregel voor de dag gedeeld: ‘Ja maar’ is uit den boze. Alle ideeën moet je delen, ook de gekke, onpraktische of ogenschijnlijk onhaalbare. Juist door vrijuit te denken, ontstaan nieuwe inzichten.
Onweerstaanbaar voor jongeren
En goede ideeën kunnen we deze dag wel gebruiken, want het zijn niet de minste vraagstukken waar de deelnemers zich over buigen. Hoe krijgen we als keten alle jongeren van de bank? Hoe zorgen we ervoor dat alle jongeren 100% passende begeleiding krijgen? Hoe zorgen we ervoor dat jongeren voor ons in de rij staan? Hoe zorgen we dat geen enkele jongere meer aan de zijlijn staat? Het is een aantal vragen dat in eerdere sessies van het Leeractietraject Jongeren is geformuleerd door de veertien vaste deelnemers. Deze deelnemers hebben vervolgens collega’s en partners uitgenodigd om mee te doen aan deze Mega Brainstorm. In groepen gaan ze aan de slag met vraagstukken uit hun eigen regio.
Vliegende post-its
Al snel vliegen de post-its over tafel. ‘We moeten een soort Tinder hebben voor jongeren: swipen voor een werkplek.’ ‘Jongeren moeten hun eigen vak kunnen creëren.’ ‘Ze moeten een eigen begeleidingsbudget krijgen.’ ‘Sport of andere activiteiten moeten onderdeel worden van het begeleidingstraject.’ En ook erg belangrijk: de algemene mindset moet veranderen. Jongeren horen volgens deelnemers al hun hele leven dat ze anders zijn. Dat gevoel moet verdwijnen. Om de creativiteit verder aan te wakkeren, benaderen de groepen hun vraagstuk vanuit verschillende invalshoeken. Door regelmatig van werkvorm te wisselen, blijft de energie hoog. Het resultaat mag er zijn: rond lunchtijd liggen er maar liefst 1320 ideeën op tafel.
Van idee naar actie
Genoeg om uit te kiezen dus. De deelnemers selecteren daarom met hun eigen groep twee kansrijke ideeën om ter plekke verder uit te werken. Daarna presenteren ze hun plannen aan de andere deelnemers in de vorm van een krantenartikel. De krantenartikelen worden opgehangen en de deelnemers lopen langs om feedback te geven. De voorstellen lopen uiteen. Zo wil de gemeente Montferland een escaperoom ontwikkelen waarin jongeren door het kraken van codes ontdekken waar hun talenten liggen. Het idee daarachter: een gesprek in de spreekkamer voelt voor jongeren soms als een verhoor. Met een escaperoom als observatie-instrument kan de keten op een speelse manier meekijken. Werkleerbedrijf Larcom ziet kansen voor een directeur van een jongerenteam: iemand die meebeslist over de toekomst van jongeren in de regio.
Pantar in Amsterdam denkt aan een festival voor en door jongeren. Daar kunnen zij op een laagdrempelige manier kennismaken met werkgevers en via workshops hun talenten ontdekken. Clemens Pasman van Pantar is tevreden met het resultaat. ‘Ik ben oprecht heel blij met ons idee en de uitwerking. We gaan kijken of we dit verder kunnen brengen. Ik denk dat het kans van slagen heeft omdat we op een laagdrempelige manier verschillende doelgroepen bij elkaar brengen. We gaan uit van het positieve en helpen jongeren het beste uit zichzelf te halen.’ Ook Sandra Mos van ROC Amsterdam, door Clemens uitgenodigd voor de brainstorm, kijkt positief naar het resultaat. ‘Vanochtend stak ik mijn vinger niet op toen er gevraagd werd naar mijn creatieve kwaliteiten. Maar eigenlijk kom ik daar nu wel van terug.’
Verder experimenteren
Na de Mega Brainstormdag werken de 14 deelnemers hun ideeën verder uit, waarna ze deze in de praktijk gaan testen en ermee experimenteren. Zo werken ze toe naar een aanpak die getoetst en gedragen is, en waarvan ze weten dat deze werkt. Op 4 maart is de slotbijeenkomst waarin de deelnemers de uitkomsten delen.